ИПОТЕКИЙН ЗЭЭЛЭЭР БАТАЛГААЖСАН БОНДЫН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧ НЬ "ИРЭЭДҮЙН ТЭТГЭВРИЙН САН" БАЙДАГ ЖИШИГ БИЙ

Уншсан тоо: 1201
Нийтлэгдсэн: 2020 оны 02 сарын 13

Арилжааны банк орон сууцны зээлийг иргэдэд олгож байгаа нь ипотекийн анхдагч зах зээл. Харин арилжааны банкуудын олгосон зээлийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахыг хоёрдогч зах зээл гэнэ.

2003 онд Азийн Хөгжлийн Банкны төслийн санхүүжилтээр 15 хүртэлхи жилийн хугацаатай, жилийн 14 хувийн хүүтэй орон сууцны зээлийг цөөн тоогоор олгож байсан боловч төслийн хэрэгжих хугацаа дуусангуут тус зээлийн олголт зогссон байна.

Эргэн төлөлт сайн, үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалсан эрсдэл харьцангуй багатай орон сууцны зээлийг  арилжааны банкууд өөрийн эх үүсвэрээр олгож эхэлжээ.

Гэхдээ банкны зээл олгох эх үүсвэр нь өндөр өртөгтэй, хугацаа нь богино тул орон сууцны зээл жилийн 18-21 хувийн хүүтэй, зээлийн гэрээ дээд тал нь 10 жилийн хугацаатай гарч байв.

Өөрөөр хэлбэл банкууд  нэг иргэнээс 1 жилийн  хугацаатай хадгаламж татаж, түүгээрээ орон сууц худалдан авах хүсэлтэй нөгөө иргэнд 15 жилийн хугацаатай орон сууцны зээл олгож байгаатай зүйрлүүлэн тайлбарлаж болох юм.

2006 онд Монголбанк, арилжааны 10 банк хамтран орон сууцны анхдагч зах зээлийг дэмжих, хоёрдогч зах зээлийг хөгжүүлэх, ипотекийн зээлээр баталгаажсан бонд гарган дотоод гадаадын хөрөнгө оруулагч нарт санал болгон орон сууцны тогтвортой санхүүжилтийн тогтолцоог бий болгох зорилгоор Монголын Ипотекийн Корпорацийг байгуулжээ.

Гэхдээ МИК байгуулагдаж байсан 2006 онд  санхүүгийн хоёрдогч зах зээлийг дэмжих эрх зүйн дэд бүтэц байгаагүй, иргэдийг орон сууцжуулах Засгийн Газрын хөтөлбөр ч байгаагүй.

Хоёрдогч зах зээл хөгжих эрх зүйн орчин 2010 онд Үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны тухай, 2011 онд Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай хууль батлагдсанаар бий болж,  хоёрдогч зах зээлд баталгаат бонд, барьцаат бонд гаргах эрх зүйн боломж бүрдсэн юм. 

Хоёрдогч зах зээлийн тогтолцоо нь тогтвортой санхүүжилтийг бий болгодог учраас олон улсад энэ тогтолцоог хөгжүүлэхэд анхаарч ирсэн байдаг.

Монголын Ипотекийн Корпораци нь:

1.Банкуудад тогтвортой эх үүсвэр олгох ажлын хүрээнд арилжааны банкуудад орон сууцны зах зээлийн хүүтэй зээлийг худалдаж авах замаар банкуудад эх үүсвэрийг олгох,

2.Орон сууцны зээлийн хоёрдогч зах зээлийг хөгжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхэд санал, бодлоо холбогдох төрийн болон мэргэжлийн байгууллагуудад хүргүүлэх, 

3.Найман хувийн хүүтэй зээлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд  хоёрдогч зах зээл дээр ипотекийн зээлээр баталгаажсан бонд гаргах зэрэг үүрэг оролцоотойгоор ажиллаж иржээ.

МИК Групп компани нь, МИК Холдинг ХК, түүний охин компани Монголын Ипотекийн Корпораци ОССК ХХК, тэдгээрийн охин компани болох Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас гаргах зорилгоор үүсгэн байгуулсан Тусгай зориулалтын компаниудаас бүрдэж байна.

“МИК ОССК” ХХК нь Буцаах болон Буцаахгүй нөхцөлтэй хэлцэл бүхий бизнесийн үндсэн хоёр загварын дор үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа аж.

1.БУЦААХГҮЙ НӨХЦӨЛТЭЙ ХЭЛЦЭЛ“: МИК ОССК” ХХК нь Монгол Улсын Засгийн Газраас хэрэгжүүлж буй орон сууцны хөнгөлөлттэй зээлийн хөтөлбөрийн хүрээнд олгогдсон орон сууцны ипотекийн зээлийг багцлан, буцаахгүй нөхцөлтэй хэлцлээр банкуудаас худалдан авч, ипотекийн зээлээр баталгаажсан бондоор солих үйл ажиллагаа явуулдаг.

Уг хэлцэл нь МИК аливаа зээлийн хөрөнгийн багцыг худалдан авахдаа бодит хэлцэл хийх зарчмаар буюу тухайн хөрөнгийн багцын бүхий л эрх, эд хөрөнгийн эрх, үр шим болон эрсдэлийг бүхэлд нь шилжүүлж авах нөхцөлтэй.

                                                                      Буцаахгүй нөхцөлтэй хэлцлийн бүтэц

                                   

2.БУЦААХ НӨХЦӨЛТЭЙ ХЭЛЦЭЛ: “МИК ОССК” ХХК нь өөрийн хөрөнгө, Германы Сэргээн Босголт Хөгжлийн Банкнаас авсан урт хугацаатай зээл болон “Өэлүн” бондын эх үүсвэрээр банкуудаас буцаах нөхцөлтэй ипотекийн зээлийн багц худалдан авах үйл ажиллагааг гүйцэтгэж байна. 

Уг хэлцэл нь “МИК ОССК” ХХК-ийн худалдан авсан зээлийн хөрөнгөд эрсдэл учирсан тохиолдолд тухайн зээлийн хөрөнгийг зээл олгосон банкинд буцаан худалдах, эсвэл өөр зээлийн хөрөнгөөр солих нөхцөлтэй хэлцэл юм.

Уг хэлцлээр банкуудаас буцаах нөхцөлтэй багц худалдан авснаар банкинд эх үүсвэр шинээр бий болгож, хөрвөх чадварыг сайжруулахын зэрэгцээ дахин зээл олгох боломжуудыг бий болгодог. 

Түүнчлэн банкны зээл олгох эх үүсвэрийн зардлыг бууруулж, хугацааг уртасгаснаар зээлдэгчийн орон сууцны зээлийн нөхцөлийг сайжруулах зорилготой юм.

                                                                   Буцаах нөхцөлтэй хэлцлийн бүтэц

                               

Найман хувийн хүүтэй зээлийн хөтөлбөр нь санхүүгийн салбарт төр хувийн хэвшлийн хамтран  амжилттай хэрэгжүүлсэн хөтөлбөрийн нэг яах аргагүй мөн.

Уг хөтөлбөр хэрэгжихээс өмнө банкны салбарт 2003-2013 оны хооронд нийт 34 мянган иргэн орон сууцны зээл авсан байдаг.

2013 онд найман хувийн хүүтэй зээлийн хөтөлбөр хэрэгжиж эхлэхэд дээрхи иргэдээс 15 мянган иргэний зээлийг жилийн 8 хувийн хүүтэй зээлд бууруулан дахин санхүүжүүлжээ.

Засгийн Газар болон Монголбанк найман хувийн хүүтэй зээлийн эх үүсвэрийг арилжааны банкуудад олгож, арилжааны банкуудаас иргэд зээл авч, харин МИК банкуудын олгосон зээлийг багцалж, ипотекийн зээлээр баталгаажсан бонд буюу үнэт цаас гаргадаг. 

Тус бондын 90 хувийг Монголбанк, үлдсэн 10 хувийг арилжааны банкууд эзэмшиж байна. 

МИК зээлийг нь худалдаж авахдаа арилжааны банкуудад бонд өгч, арилжааны банкууд Монголбанкнаас авсан богино хугацаат эх үүсвэрээ тус бондоор төлдөг. 

Өөрөөр хэлбэл, хөтөлбөрийн хүрээнд олгосон санхүүжилтийг МИК үнэт цаасаар дамжуулж буцаагаад Монголбанк руу чиглүүлнэ гэсэн үг.

Ипотекийн зээлийн эргэн төлөлт сайн учраас тогтолцоогоо сайтар хөгжүүлж чадах юм бол бол хөрөнгө оруулагчид энэхүү бондыг сонирхох нь тодорхой.

Олон улсын жишгээр, ипотекийн зээлээр баталгаажсан бондын гол хөрөнгө оруулагчид нь тухайн улсын тэтгэврийн сан мөн арилжааны банкууд байдаг. 

Манай улсад ч "Ирээдүйн тэтгэврийн  сан" зэрэг сангууд энэ бондын худалдан авагч болж, орон сууцны санхүүжилтэд хөрөнгө оруулбал дотоодын хөрөнгө оруулалтын орчинд ахиц гарч, иргэдийн орон сууцны хэрэгцээг хангах, эргээд урт хугацаанд тухайн санд хөрөнгийн эргэж орох урсгал чиглэгдэх эерэг нөлөөтэй юм.

                                           Ипотекийн зээлийн мэдээлэл /2019 оны эцсийн байдлаар/


                                                                                                                                                                 П.Болор


Сэтгэгдэл үлдээх

Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүй болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй ба таны сэтгэгдэлд shinebair.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
Таны сүлжээний хаяг:
Одоогоор сэтгэгдэл ирээгүй байна.

Онцлох төслүүд

1,800,000₮

24м2 - 76м2

Нарт хороолол.

Баянзүрх дүүрэг, 14 хороолол

2,950,000₮

102м2 - 178м2

ParkVilla

Баянзүрх дүүрэг

-

73м2 - 422м2

VIP residence

Хан-Уул дүүрэг, Яармаг

1,810,000₮

26м2 - 58м2

Баганат хороолол

Баянзүрх дүүрэг, Шар хад

-

49м2 - 105м2

Нарны хороолол V-р ээлж

Баянгол дүүрэг, Дунд гол

3,300,000₮

49м2 - 117м2

Хүннү 2222 резиденс хороолол

Хан-Уул дүүрэг, Төв Цэнгэлдэх орчим